تبلیغات
وَیران - مطالب دستور زبان،

(زبان خانه هستی ماست).

مقاله: تأثیر شعر بر افزایش امکانات دستور زبان فارسی

تاریخ:بیست و هشتم اردیبهشت 95-07:40

ارائه مقاله در سومین همایش وزن شعر فارسی و اشعار ایرانی

 چکیده مقاله:

وزن شعر را می‌توان محدودیتی تعریف کرد که باعث خلق زیبایی آن شده‌است، یعنی همیشه شاعران برای تنظیم وزن شعر به سختی‌هایی گرفتار می‌شوند، اما در عوض زیبایی‌هایی خلق می‌کنند که عامل ماندگاری و رواج آن شعر می‌شود. هنگام گرفتار شدن شاعران برای تنظیم وزن شعر چه اتفاقی می‌‌افتد؟ شاعران چگونه از تنگناهای شعری رها می‌شوند؟ آیا ذوق ادبی عامل این همه موفقیت است یا عامل و عوامل دیگری در این بین ناشناخته مانده‌اند؟ این پژوهش در پی آن است که به این پرسش‌ها پاسخ بدهد و نشان دهد که وزن شعر خدمت بزرگی به دستور زبان فارسی کرده‌است. اگر وزن شعر نبود که در اول مشکلاتی برای شاعران ایجاد کند، و هر کسی به هر صورتی دوست داشت شعر می‌سرود، شاید امروز این همه قواعد زبان فارسی و گویش‌های ایرانی به خدمت گرفته نمی‌شد. وقتی شاعری در تنگنای شعر گرفتار می‌شود، برای برون‌رفت از تنگنا به ترفندهایی دست می‌زند تا در آن لحظه از آن عقبه عبور کند، اما بعد از حل مشکش، آن ظرافت و نکتۀ تازه‌ای که به شعر خود اضافه کرده‌، تبدیل به یک سنّت ادبی شده، شاعران بعد از او آن قواعد را قاعده‌ای مجاز و دستوری تلقی می کنند و سعی در پیروی از شاعر قبلی می‌کنند. اینگونه شگردهای ادبی به قاعده‌‌هایی زبانی تبدیل می‌شود و زبان فارسی را به یک زبانی توانا تبدیل می‌کند که برای برون‌رفت از وزن، صدها قاعده‌دارد. همچنان که محققین تاریخ زبان فارسی می‌گویند، اگر بپذیریم که زبان فارسی در آغاز یک گویش در کنار ده‌ها گویش دیگر ایرانی بوده‌ و ویژگی‌ و برجستگی خاصی نداشته‌، باید قبول کنیم که در آن گویش این همه قواعد زبانی نبوده‌است. به‌عنوان نمونه چگونه ممکن است که در یک گویش، یک فعل امر ساده دو یا چند طرزساخت داشته ‌باشد. مثلاً هم mi.zan درست باشد هم zan و هم be.zan و hami-zan و حتی شکل‌های دیگر نظیر andar-zan. این شواهد و صدها شواهد دیگر که در این تحقیق نمونه‌هایی از آنها بررسی می‌شود، نشان می‌دهد که تنگنای وزن شعر باعث شده، شاعر قاعده‌ای از زبان و گویش دیگر را وارد شعرش کند؛ قاعده‌ای مرده را زنده‌ کند؛ یا با "دست‌کاری" در زبان و تغییر آن به نفع خود، سنّتی ماندگار ایجاد کند که به رواج و گسترش زبان فارسی کمک کند.

کلید‌واژه‌ها: وزن شعر، زبان فارسی، دستور زبان فارسی، امکانات زبانی، اختیارات شعر، شعر فارسی




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: فعل امر مصدری در زبان‌های حاشیه خزر

تاریخ:بیست و یکم اردیبهشت 95-19:15

نخستین  همایش بین المللی زبانها و گویشهای ایرانی کرانه جنوبی دریای خزر

14 , 15  اردیبهشت 1395 دانشگاه گیلان (با همکاری ز. حمیده)

چکیده: 

در هر زبانی روش‌های مختلفی برای ساخت فعل امر وجود دارد که یک روش آن بیان مستقیم است و در این موارد اغلب زبان‌های ایرانی از ماده مضارع استفاده می‌کنند. در کنار این روش، راه‌های غیرمستقیمی نیز وجود دارد. مثلاً فعل مضارع اخباری را به‌جای فعل امر به کار می‌برند. مانند: «پنجره را باز می‌کنی؟»، یعنی لطفاً پنجره را باز کن. این ساخت اغلب در محیط‌هایی به کار می‌رود که دو طرف گفتگو با ادب و احترام برخورد می‌کنند. آنچه مدنظر این مقاله است، همین فعل امر نوع اول یعنی امر مستقیم است.در فعل امر مستقیم گوینده به‌طور مستقیم به مخاطب دستور انجام کاری می‌دهد، یعنی از ساختی استفاده می‌کند که مختص امر است. در اغلب زبان‌های حاشیة خزر وجه امری با ساخت خاصی به کار می‌رود که در زبان فارسی نیز کاربرد دارد و آن استفاده از مادة مضارع به اضافة شناسه است. مانند bə.žan.a (بزنید، تالشی)، e.ma.kar.a (نریزید، تاتی). در کنار این روش (ساخت A) که از ساخت خاص و متعارف فعل امر استفاده می‌شود، یک ساخت دیگری در زبان‌های حاشیة خزر (در این مقاله: تاتی، تالشی و گیلکی) به کار می‌رود (ساخت B) که کمتر شناخته و معرفی شده است. در ساخت B برای بیان فعل امر از مصدر آن فعل استفاده می‌شود و بافتی که به کار می‌رود، درست همان بافتی است که در آن امر مستقیم به کار می‌رود، یعنی ملاحظلات ادب و احترام در آن وجود ندارد. به نظر می‌رسد این دو ساخت A و B موازی همدیگر به کار رفته‌اند و بعدها تحت تأثیر زبان فارسی ساخت A بیشتر رواج پیدا کرده‌ است. مانند:dede vāt.en marā nān bārə. (به مادر بگو برایم نان بیاورد)، avə vāt.en bu čəman var (به او بگو بیاید پیش من). این ساخت در تاتی خلخال، تالشی، و مواردی نیز در گیلکی به کار می‌رود. در زبان گیلکی هنوز فعل نهی به شکل مصدر بیان می‌شود. a harf.a nəvā goft.ən (این حرف را نزن). نشانه‌هایی از این نوع فعل امر مصدری در شاهنامه و دیگر متون ادبی نیز یافت می‌شود.  




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

سومین همایش وزن شعر فارسی و اشعار ایرانی

تاریخ:پانزدهم فروردین 95-21:27




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: امکانات دستوری و لزوم توجه به آن‌ها در شعر فارسی

تاریخ:بیست و دوم اردیبهشت 94-22:36

 «امکانات دستوری و لزوم توجه به آن‌ها در شعر فارسی 

(مطالعۀ موردی: شاهنامۀ فردوسی)»
دریافت مقالهPdF 
شمارۀ دهم ویژه‏نامۀ دستور، با دبیری و ویراستاری علمی دکتر محمد دبیرمقدم در 284 صفحه و به بهاى 80000 ریال منتشر شده است.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: امکانات دستوری در شعر فارسی

تاریخ:نهم آذر 93-22:56

مقاله: امکانات دستوری و لزوم توجه به آنها در شعر فارسی
مجله علمی-پژوهی دستور  (فرهنگستان زبان وادب فارسی)  مجله دستور شماره ده/ 10
  متن مقاله pdf
چکیده مقاله:

در هر زبان قواعد خاصی رایج است که گویندگان زبان با آنها آشنا هستند و در کنار آنها، امکاناتی نیز هست که دست گویندگان را باز گذاشته است. مثلاً همه می‌توانند به جمع «درخت»، «درختان» و یا «درخت‌‌ها» بگویند. علاوه بر امکانات عمومی، شاعران امکانات دیگری نیز دارند. این امکانات زبانی شعرا، گاه باعث تغییر وزن نمی‌شوند، مانند «چِشم/ چَشم» و گاه باعث تغییر وزن می‌شود، مانند: «انوشه/ نوشه» و «کنون/اکنون». هدف این تحقیق بررسی امکانات دستوری برای نشان دادن توانایی زبان فارسی در خلق شعر؛ و نیز لزوم توجه به این امکانات برای شناسایی سازوکارهای برون‌رفت شعرا از تنگناهای دستوری در زمان خلق شعر است. منظور از امکانات دستوری در این پژوهش، امکاناتی است که دست شاعر را در انتخاب چند گزینه‌ مساوی باز گذاشته تا ضمن حفظ معنا و بلاغت، بتوان با انتخاب یکی از گزینه‌ها وزن شعر را تنظیم نماید. شاعران دوره‌های مختلف زبان فارسی از روش‌های مختلفی استفاده کرده‌اند تا بتوانند به مقتضای وزن کلام شعر بگویند و بدان‌خاطر از تمام امکانات دستوری زبان فارسی استفاده کرده‌اند. مقدار امکانات خلق شده در هر اثری ادبی و نیز در هر دوره‌ای متفاوت است و جمع‌آوری تمام این امکانات در کل ادب فارسی،  خود به سال‌ها پژوهش نیاز دارد. در این مقاله فقط مهم‌ترین امکانات دستوری در دو بخش مهم ساخت‌واژه و نحو شاهنامه فردوسی بررسی شده‌اند. مثلاً وجود دو شکل ماضی ساده و فعل امر با و بدون وند b(v)-، تغییر جایگاه وند نفی و وند استمرار، فاصله انداختن بین اجزای فعل مرکب، استفاده از ضمایر متصل غیرفاعلی برای فعل لازم، تغییر جایگاه صفت در جمله از انواع امکان‌‌های دستوری است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد آگاهی فردوسی از جزئیاتی از زبان پهلوی؛ و احتمالاً از لهجه‌های دیگر فارسی دستش را باز گذاشته و با آن امکانات فراوان، شاهنامه عظیم را در وزنی ثابت خلق کرده است. با شناخت امکانات دستوری می‌توان به روزآمد کردن زبان فارسی کمک فراوانی کرد. این امکانات در هر شعر و نثری وجود دارند، اما در این مقاله فقط امکاناتی دستوری شعر بررسی شده است.





داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

طرح پژوهشی: بررسی مصادر تاتی، تالشی و گیلکی

تاریخ:پانزدهم تیر 93-13:02

این طرح که نگارنده آن را در دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت در سالهای 1392 و 1393 انجام داده است، دو بخش عمده دارد. در یک بخش این طرح، مجموعه مصادر ساده و پیشوندی سی (30) گونه از گونه‌های زبانی تاتی، تالشی و گیلکی جمع‌آوری؛ و در بخش دیگرش مصادر تحلیل و بررسی شده اند. اغلب گونه‌های این ناحیه قریب به دویست (200) مصدر ساده و چهارصد (400) مصدر پیشوندی دارند (این در صورتی است که زبان فارسی رایج در حال حاضر کمتر از 160 مصدر ساده دارد). مصادر ساده و پیشوندی در این زبان‌های دیگر تولید نمی‌شوند و هر روز در حال نابود شدن هستند و به جایشان مصادر مرکب در حال افزایش‌اند. از این لحاظ این مصادر گنجینه عظیمی هستند چون دیگر تولید نمیشوند و با شناخت مصدر میتوان اجزای صرفی دیگر زبان را نیز به راحتی شناخت.

  در این طرح از زبان تاتی گونه‌هــای اسکستانی، دروی، رودباری، شالی، کجلی، کرنقی، کرینی، کلوری، گیلوانی و لردی؛ از زبان تالشی گونه‌های آلیانی، پره‌سری، خوشابری، دیزکوهی، رضوان‌شهری، سیاه‌مزگی، عنبرانی، قلعه‌‌رودخانی، ماسالی، نصیرمحله‌ای؛ و از زبان گیلکی گونه‌‌های گیلکی بندرانزلی، رامسری، رشتی، رودسری، زرسری، سیاه‌وزانی، فومنی، کسمایی، گوراب‌زرمیخی و لاهیجانی انتخاب شده‌اند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: «ویژگیهای مصدر در تاتی، تالشی، و گیلکی»

تاریخ:شانزدهم اردیبهشت 93-16:50

مقاله: «ویژگی‌های مصدر در زبان‌های حاشیۀ خزر ‏ ‏(تاتی، تالشی، و گیلکی)»

فصلنامه علمی پژوهشی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی (زیرچاپ)




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: پی‌بست‌های ضمیری در دورۀ‎ ‎گذار زبان فارسی

تاریخ:بیستم بهمن 92-17:42

نخستین هم‌اندیشی بررسی واژه‌بست‌ها در زبان‌های ایرانی
ارائه کننده مقاله (سخنرانی): جهاندوست سبزعلیپور
برگزار کننده : انجمن زبانشناسی ایران مکان ارائه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
زمان: 5 دی ماه 1392


برای دریافت مقاله pdf  را انتخاب کنید.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: پیشوندهای فعلی در گیلکی، تالشی و تاتی

تاریخ:بیست و نهم آبان 92-14:14

مقاله (سخنرانی):پیشوندهای فعلی در گویش‌های گیلکی، تالشی و تاتی
ارائه شده در همایش ملی نکوداشت استاد احمد سمعیی گیلانی
مکان همایش: دانشگاه گیلان زمان همایش:  14 اسفند ماه 1387
 متن کامل مقاله pfd



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

کتاب: بررسی تطبیقی فعل در تاتی، تالشی و گیلکی

تاریخ:هشتم مهر 92-21:58

ناشر: دانشگاه گیلان شابک: 7-0448-600-978      قیمت پشت جلد 12000 تومان

این کتاب صورت تجدید نظر شده رساله دکتری نگارنده است که در دانشگاه گیلان به طبع رسیده ‏است. در این کتاب ساختمان فعل سه گونه تاتی (لردی، کجلی، دروی)؛ سه گونه تالشی (پره سری، سیاهمزگی، عنبرانی)؛ و سه گونه گیلکی (رشتی، رودسری، فومنی) در مرحله اول توصیف و در مرحله بعد با هم و با زبانهای ایرانی باستان و ایرانی میانه مقایسه شده است برای مشاهده مراسم رونمایی از کتاب در دانشگاه گیلان اینجا را انتخاب کنید.

برای تهیه کتاب به ادامه مطلب در زیر مراجعه فرمایید.


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: تمایز جنس مونث و مذکر در گویش تاتی خلخال

تاریخ:دوم مهر 92-19:51

مقاله: تمایز جنس دستوری در گویش تاتی خلخال
 چاپ شده در مجله علمی-پژوهشی
زبانها و گویشهای ایرانی(فرهنگستان زبان و ادب فارسی)
 شماره دوم سال 1392 صص 65- 90    متن کامل مقاله pdfامل



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: شکلهای فروپاشی ارگتیو در تاتی، تالشی و گیلکی

تاریخ:ششم مرداد 92-11:25

  مقاله: شکلهای فروپاشی ارگتیو در زبانهای تاتی، تالشی و گیلکی
مجله پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی (دانشگاه همدان)، دوره 3 شماره 5 صص 167- 182

برای مشاهده مقاله در مجله
پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی اینجا را انتخاب کنید.
متن کامل مقاله pdf



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: تمایز جنس مؤنث و مذکر در گویش تاتی خلخال

تاریخ:دوم مرداد 92-23:08

مقاله: تمایز جنس مؤنث و مذکر در گویش تاتی خلخال
مجله علمی- پژوهشی زبانهای و گویشهای ایرانی، دوره جدید شماره دوم پیاپی 2 خرداد 1392

متن کامل مقاله pdf


داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: گویش تاتی رودبار

تاریخ:بیست و دوم تیر 92-14:59

مقاله: گویش تاتی رودبار

فصلنامه  گیلان ما، شماره 37، بهار 1389  ص 90- 110  


متن کامل مقاله pdf




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مقاله: ریشه و ماده فعل در گویش‌ها تاتی، تالشی و گیلکی

تاریخ:بیست و دوم تیر 92-14:43

مقاله: ریشه و ماده فعل در گویش‌ها تاتی، تالشی و گیلکی (با همکاری دکتر محرم رضایتی کیشه‌خاله(

فصلنامۀ علمی- ‏پژوهشی ادب‌پژوهی، 1387، شمارۀ 6؛  ص 111- 132؛

متن کامل مقاله pdf




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


  • تعداد صفحات :2
  • 1  
  • 2